Bulut sunucu nedir? Nasıl çalışır, kimler için uygun?

Bulut sunucu (cloud sunucu ya da cloud server) bir veri merkezinde size ayrılan, kendi IP adresi ve işletim sistemi olan bir sunucudur. Web sitenizi, uygulamanızı ya da veritabanınızı üzerinde çalıştırırsınız, donanım satın almazsınız.

Bu yazımızda bulut sunucunun nasıl çalıştığını ve VPS, hosting ve fiziksel sunucudan nerede ayrıldığını göreceksiniz. Üç farklı adın ve Google Cloud’un neden karıştığını, fiyatın neye göre belirlendiğini ve bir sunucuyu nasıl kuracağınızı da. Yazının sonunda, sunucu seçerken bakmanız gereken altı kriteri ve kiralamadan önce sormanız gereken üç soruyu öğreneceksiniz.

Bulut sunucu nedir?

Bulut sunucu (cloud server), bir sağlayıcının fiziksel sunucu kümesi üzerinde size ayrılan kaynaklarla çalışan sanal sunucudur. Public IP’si, işletim sistemi, CPU’su, RAM’i ve diski olur. Sunucuyu siz yönetirsiniz, donanım ve veri merkezi sağlayıcının sorumluluğundadır. Bulut sunucu paketlerini ve fiyatlarını inceleyin.

“Bulut sanal sunucu”, “cloud sanal sunucu” ve “bulut sunucu hizmeti” ifadeleri de aynı ürünü anlatır. Sunucuyu satın almak yerine kiralarsınız ve sunucunuz dakikalar içinde hazır olur. Kaynak gerektiğinde panelden artırırsınız. İşiniz bitince sunucuyu silersiniz.

Bulut sunucunun klasik barındırmadan farkı şudur: kaynakları size ayrılır, sunucunuz tek bir fiziksel donanıma bağlı değildir. Fiziksel sunucu arızalansa bile sunucunuz başka bir fiziksel sunucuda yeniden başlar.

Bulut sunucu, cloud sunucu ve cloud server arasında fark var mı?

Yoktur. Üç ad da aynı ürünü anlatır, yalnızca dil değişir:

• Cloud server: ürünün İngilizce adı. Yabancı sağlayıcılar ve teknik belgeler bu adı kullanır.

• Bulut sunucu: Türkçe karşılığı.

• Cloud sunucu: yarı Türkçe, yarı İngilizce yazım. Türkiye’de arama diline yerleşti.

Bazı sağlayıcı sayfalarında iki adı yan yana görürsünüz: “Bulut Sunucu | Cloud Server”. Paket adlarında “VDS cloud sunucu” ya da “cloud VDS” gibi karışık adlar da çıkar. Bu durumda ada değil, şu üç soruya bakın: kaynaklar size mi ayrılmış, donanım arızasında sunucuya ne oluyor, kaynak artışı panelden mi yapılıyor?

Google Cloud sunucu ile aynı şey mi?

Google Cloud bir sağlayıcıdır, cloud sunucu bir ürün türüdür. “Google Cloud sanal sunucu” araması, Google’ın bulut platformunda açtığınız sanal sunucuyu anlatır. O da bir bulut sunucudur. Aynı türde bir ürünü Türkiye’deki bir sağlayıcıdan da kiralarsınız.

Pratik fark üç noktadadır:

1. Ücretlendirme: küresel platformlarda fatura ay sonunda kullanıma göre kesilir. tten’de önce ödersiniz, kalan sürenizi panelde görürsünüz.

2. Lokasyon: küresel platformda dünyanın farklı yerlerinden bölge seçersiniz. tten’de sunucunuz İstanbul’da çalışır, sunucunuzdaki veriler Türkiye’de kalır.

3. Yönetim: küresel platformlar yüzlerce hizmeti tek konsolda toplar. tten’de sunucunuzu tek bir panelden ya da API’den yönetirsiniz.

Tek uygulama ya da küçük bir ekip için hangisinin uygun olduğunu bu üç nokta belirler.

Bulut sunucu nasıl çalışır?

Adı ne olursa olsun, bulut sunucunun arkasında aynı mekanizma çalışır. Veri merkezinde çok sayıda fiziksel sunucu tek bir küme hâlinde çalışır. Sanallaştırma yazılımı bu kümeden size ayrılan CPU, RAM ve SSD diski bir sanal sunucuya bağlar. Siz bu sanal sunucuya bağlanır, işletim sistemini ve uygulamalarınızı yönetirsiniz.

Sunucunuz tek bir fiziksel sunucuya bağlı değildir. Donanım arızasında sunucunuz başka bir fiziksel sunucu üzerinde otomatik olarak yeniden başlar.

Aynı yedeklilik internet erişimi, enerji ve soğutma tarafında da geçerlidir. tten altyapısı yıllık %99,99 uptime (kesintisiz çalışma oranı) seviyesinde çalışır.

Üç katman vardır ve sorumluluk bu katmanlara göre paylaşılır:

• Donanım, ağ ve veri merkezi: sağlayıcının sorumluluğundadır.

• Sanallaştırma ve firewall altyapısı: sağlayıcının sorumluluğundadır. Hangi portların açılacağına siz karar verirsiniz.

• İşletim sistemi, uygulamalar, veriler, SSH anahtarları ve parolalar: sizin sorumluluğunuzdadır.

Fiziksel sunucuda bu üç katmanın tamamı sizindir. Klasik VPS’te paylaşım aynıdır, fark arıza anındaki davranıştadır.

Bulut sunucu, VPS, VDS ve fiziksel sunucu: fark nedir?

Bu fark, dört ürünü yan yana koyunca netleşir. Hepsi “üzerinde uygulama çalıştırdığınız bir sunucu” anlamına gelir. Farkları kaynakların nasıl ayrıldığında ve arıza anında ne olduğunda yatar.

Bulut sunucu ile VPS arasındaki fark kaynak güvencesinde ve arıza davranışındadır. VPS, fiziksel bir sunucunun sanallaştırmayla bölünmüş bir parçasıdır ve o donanıma bağlıdır. Bulut sunucu bir küme üzerinde çalışır, donanım arızasında sunucunuz başka bir fiziksel sunucuda kendiliğinden yeniden başlar. VDS, çoğu sağlayıcıda VPS’in kaynakları size ayrılmış biçimidir ve aynı donanıma bağlıdır. tten’de VDS de yedekli bir küme üzerinde çalışır, donanım arızasında başka bir fiziksel sunucuda yeniden başlar.

Bulut sunucu mu, fiziksel sunucu mu? Fiziksel sunucuda donanımın tamamı sizindir, performans ve donanım kontrolü en üst düzeydedir. Karşılığında kurulumu vakit alır, kaynak değişimi donanım değişimi demektir ve maliyet hem sabit hem yüksektir. Özel donanım ya da lisans zorunluluğu yoksa çoğu iş yükü için daha hızlı başlangıç buluttur.

Hosting mi, bulut sunucu mu?

“Hosting mi, cloud sunucu mu?” sorusunu sitesi büyüyen çoğu işletme sorar. Paylaşımlı hosting’de sunucuyu yönetmezsiniz, yalnızca sitenizi yüklersiniz. Kurumsal site ya da blog için bu yeterlidir.

Kendi uygulamanızı ya da Redis, MongoDB gibi bir veritabanı motorunu çalıştırmak istediğinizde hosting yetmez. Port açmanız gerektiğinde de yetmez. Bu noktada sunucu gerekir ve işletim sistemi güncellemeleri ile hangi portun açılacağı sizin sorumluluğunuza geçer.

Cloud hosting ile cloud sunucu aynı şey mi?

Hayır. Cloud hosting çoğu sağlayıcıda bulut altyapısı üzerinde sunulan web hosting paketidir: sitenizi yüklersiniz, sunucuyu yönetmezsiniz. Cloud hosting’de de root yetkisi (sunucuda her işlemi yapma izni) ve port kontrolü yoktur. Cloud sunucuda işletim sistemi ve root yetkisi sizdedir.

Bulut sunucu kimler için uygun?

Tek bir uygulamanın ya da küçük bir ekibin sunucu ihtiyacını karşılar. Üç tipik kullanıcı:

• Geliştiriciler: uygulamanızı ya da API’nizi çalıştıracağınız ortamı dakikalar içinde kurarsınız. Sunucuyu panelden ya da API’den yönetirsiniz.

• Tek uygulama çalıştıran KOBİ’ler: e-ticaret sitesi, muhasebe yazılımı ya da müşteri portalı tek sunucuda çalışır. Donanım, elektrik ve soğutma derdi sizde değildir.

• Ajanslar ve yazılım evleri: her müşteri projesi için ayrı sunucu açarsınız, proje bitince silersiniz.

Kurumsal bulut sunucu ihtiyacı çoğu zaman tek sunucuyu aşar. Uygulama, veritabanı ve izlemeyi ayrı sunuculara dağıtmak isteyebilirsiniz. Sunucuları izole bir ağda konuşturmak ya da farklı bir şehirde yedek lokasyon kurmak da gerekebilir. Bu ihtiyaçlar için Sanal Veri Merkezi’ni tercih edebilirsiniz. Yapıyı “Sanal veri merkezi nedir?” yazısında anlatıyoruz.

Tek sunucuyla başlayıp sonradan Sanal Veri Merkezi’ne geçebilirsiniz. Taşıma sırasında IP adresi değişir, alan adı kaydınızı güncellersiniz.

Deneme süresi belirlediğiniz yapılandırmaya göre değişebilir. Bazı yapılandırmalar ücretsiz deneme kapsamında değildir.

Sunucu seçerken nelere bakmalısınız?

“En iyi bulut sunucu”, “en iyi cloud sunucu” ya da “kaliteli bulut sunucu” diye bir sıralama yoktur, iş yükünüze uygun olan vardır. Uygun olanı şu altı kriter belirler.

CPU, RAM ve disk

Bulut sunucu özellikleri üç değerle özetlenir: CPU çekirdek sayısı, RAM miktarı ve disk kapasitesi. Diskin türü performansı belirler. SSD bulut sunucu paketlerinde disk, klasik HDD’ye göre çok daha hızlı okur ve yazar.

Performanslı bulut sunucu arıyorsanız disk türü ilk kriterdir. Veritabanı ya da yoğun trafikli uygulama çalıştıracaksanız disk türünü paketin ilk satırında arayın. tten Bulut Sunucu paketleri SSD disk ile gelir.

İşletim sistemi

Linux bulut sunucu için yaygın dağıtımların hazır imaj (kurulu gelen işletim sistemi) olarak sunulup sunulmadığına bakın. tten’de Ubuntu, Debian, Rocky Linux, AlmaLinux ve SUSE hazır imaj olarak gelir, root yetkisi sizdedir.

Lokasyon ve veri

Türkiye lokasyonlu bulut sunucu iki şey sağlar: Türkiye içinden erişimde düşük gecikme ve verilerin Türkiye’de kalması. tten sunucuları İstanbul’da çalışır, sunucunuzdaki veriler Türkiye’de kalır. Verilerin Türkiye’de kalması KVKK uyumunuzu kolaylaştırır.

KVKK uyumlu bulut sunucu arıyorsanız verinin nerede tutulduğunu sağlayıcıya açıkça sorun. “Bulut” cevabı bir lokasyon değildir.

Yedekleme ve snapshot

Snapshot, bir değişiklikten önce aldığınız anlık kopyadır. Bir güncelleme ters giderse sunucuyu önceki hâline döndürürsünüz. tten’de snapshot 24 saat sonra silinir, yedek yerine geçmez.

Yedekleme ise düzenli aralıklarla alınan kopyadır. Yedeğinizden yeni sunucu kurar ya da mevcut sunucunuzun üzerine geri yüklersiniz. tten’de yedekleme isteğe bağlı bir eklentidir, yedekler 3 ya da 7 gün saklanır.

Ağ ve güvenlik

Public IP’nin pakete dahil olup olmadığını ve sunucunun hangi portlarla geldiğini sorun. Sunucu bütün portları açık mı kuruluyor, yoksa yalnızca gerekeni mi açıyor? Güvenlik yapılandırmasının ne kadarının size kaldığını bu cevap belirler.

Yönetim araçları

Sunucuyu yalnızca panelden mi yönetirsiniz, API’si var mı? Bu iki yol, sunucu sayınız arttığında aradaki farkı belirler. tten’de ikisi de vardır: Core Panel (tten’in yönetim paneli) ve Public API.

Bulut sunucu güvenli mi?

Bulut sunucunun güvenliği sağlayıcının ağ modeline bağlıdır. tten’de sunucunuz tten firewall (sunucunuzun önündeki güvenlik duvarı) arkasında ve kapalı portlarla kurulur. Yalnızca SSH (uzaktan bağlantı) portu açık gelir. Marketplace’ten bir uygulama seçerseniz uygulamanın web portları kurulum ekranında seçili gelir, kurmadan önce listeyi kontrol edin.

Uygulamanızı dışarı açmak için port yönlendirmesi (dışarıdan gelen isteği sunucunuza ileten kural) tanımlarsınız. Bunu Core Panel’den kendiniz yaparsınız. Dışarıya hangi portun açılacağına siz karar verirsiniz.

Güvenliğin kalan kısmı sorumluluk paylaşımındadır. Fiziksel donanım, sanallaştırma, veri merkezi, tten firewall ve internet erişimi tten’in sorumluluğundadır. İşletim sistemi güncellemeleri, uygulama güvenliği ve verileriniz sizin sorumluluğunuzdadır.

Her değişiklikten önce snapshot almak bu sorumluluğun en ucuz sigortasıdır.

Bulut sunucu fiyatları nasıl belirlenir?

Bulut sunucu fiyatı paket boyutuna göre belirlenir. Paket fiyatı CPU, RAM, disk, Public IP ve erişim kalemlerinin toplamıdır. Pakette belirtilen aylık trafik fiyata dahildir.

Bulut sunucu ücretleri USD ile gösterilir ve KDV hariçtir, ödeme ekranında TL karşılığını görürsünüz. Bulut sunucu maliyeti nasıl hesaplanır?

1. Paket ücreti: önden ödersiniz. Her ödeme hesabınıza kredi ekler, sunucunuz size ayrılan kaynağa göre saatlik harcar.

2. Eklentiler: düzenli yedekleme gibi eklentiler kurulum ekranında yeni aylık ücretle birlikte görünür.

3. Deneme süresi: deneme bitmeden kredi eklerseniz sunucunuz kesintisiz devam eder.

Krediniz biterse sunucunuz durur ve diskiniz 7 gün saklanır. Bu sürede ödeme yaparsanız sunucunuz aynı IP adresiyle yeniden başlar.

Saatlik bulut sunucu arayanlar iki farklı modelle karşılaşır: açık kaldığı saat kadar ay sonunda fatura kesen kullanım bazlı platformlar ve tten gibi önden ödemeli, saatlik harcayan model. tten’de kalan sürenizi her an panelde görürsünüz. Kaynağı büyütürseniz krediniz daha hızlı, küçültürseniz daha yavaş harcanır.

Google Cloud sunucu fiyatları ile yerel paketleri karşılaştırırken aynı hesabı kurun: aynı CPU, RAM ve disk, aynı trafik. Küresel platformlarda fatura ay sonunda kullanıma göre kesilir. tten’de paket fiyatını fiyat tablosunda baştan görürsünüz.

Uygun fiyatlı bulut sunucu en ucuz paket değil, iş yükünüze yetecek en küçük pakettir. Küçük başlayıp ihtiyaç doğdukça panelden artırabilirsiniz. Kurumsal bulut sunucu fiyatlarını belirleyen şey tek sunucunun boyutu değil, sunucu sayısı ve ağ bileşenleridir.

Deneme süresi belirlediğiniz yapılandırmaya göre değişebilir. Bazı yapılandırmalar ücretsiz deneme kapsamında değildir.

Bulut sunucu kiralarken nelere dikkat edilir?

Bulut sunucu ya da cloud sunucu kiralama kararı birkaç dakikada verilir, sonuçlarıyla aylarca yaşarsınız. Teknik kriterleri seçim bölümünde gördünüz. Bulut sunucu satın almadan önce sözleşme tarafındaki şu üç soruyu da sorun:

1. Deneme ve iptal: ücretsiz deneme var mı, deneme bitince ne olur, hizmeti nasıl sonlandırırsınız?

2. Kaynak artışı: CPU, RAM ve diski panelden artırabiliyor musunuz, hangi işlem yeniden başlatma ister? tten’de CPU ve RAM’i artırır ya da azaltırsınız, diski büyütürsünüz. Değişiklik kısa bir yeniden başlatma ister. Disk küçültülemez, büyüdükten sonra bölümü işletim sisteminden siz genişletirsiniz.

3. Taşıma özgürlüğü: sunucunuzun disk imajını alıp başka platforma taşıyabiliyor musunuz? Hizmet sürerken Core Panel’den destek talebi açarsanız tten disk imajını VMDK (sanal disk dosyası) formatında teslim eder.

Yönetilen mi, self-servis mi?

Bulut sunucu hizmetlerini iki yönetim modelinden biriyle kiralarsınız.

Self-servis bulut sunucu: sunucuyu siz kurar, siz yönetirsiniz. Altyapı sağlayıcıda, işletim sistemi ve uygulama sizdedir. Geliştiriciler ve kendi sistem yöneticisi olan ekipler için uygundur. tten Bulut Sunucu bu modeldir.

Yönetilen bulut sunucu: işletim sistemi, güncellemeler ve uygulama katmanı da sağlayıcı tarafından yönetilir. Kendi sistem yöneticiniz yoksa ya da ekibinizin zamanını verimli kullanmak istiyorsanız Yönetilen Hizmetler sayfasını inceleyin.

İki model arasındaki seçim fiyata değil ekibinize bağlıdır. “Sunucuyu kim güncelleyecek?” sorusunun cevabı “biz” ise self-servis, “sağlayıcı” ise yönetilen model doğru seçimdir.

Bulut sunucu nasıl kurulur?

Bulut sunucu oluşturma işlemi tten’de dakikalar sürer. Üyelik, yapılandırma ve ödeme tek akışta biter. Bulut sunucu kurulumu şu beş adımla tamamlanır:

1. Paketi seçin ve üye olun. CPU, RAM ve disk boyutunu iş yükünüze göre belirleyin. Üyelikte T.C. kimlik numarası istenir.

2. Sunucuyu yapılandırın. Temiz bir işletim sistemi ya da Marketplace’teki 30’dan fazla hazır uygulamadan birini seçin. Yedeklemeyi de bu adımda seçersiniz.

3. Erişimi belirleyin. SSH anahtarı parolaya göre daha güvenlidir. Forma yalnızca açık anahtarınızı (public key) girin, gizli anahtarınız bilgisayarınızda kalır. Parolayla başlarsanız ilk girişte değiştirin.

4. Fatura bilgilerinizi girin.

5. Ödemeyi yapın. Sunucunuz dakikalar içinde hazır olur, IP adresi Core Panel’de görünür.

Kurulumdan sonra sunucunuza SSH ile bağlanın ve işletim sistemi güncellemelerini yapın. Uygulamanızın portunu Core Panel’den dışarı açın, veritabanı portlarını açmayın. İlk değişiklikten önce snapshot alın.

Sık sorulan sorular

Bulut sunucu ne demek, bulut sunucuları nelerdir?

Bir sağlayıcının fiziksel sunucu kümesi üzerinde size özel kaynaklarla çalışan sanal sunucudur. Kendi IP adresi, işletim sistemi ve kaynakları olur. Yaygın türleri şunlardır: tek sunucu, birden çok sunucuyu izole ağda birleştiren sanal veri merkezi ve sağlayıcının yönettiği yönetilen bulut sunucu.

Bulut sunucu hizmeti nedir?

Sunucuyu satın almak yerine kiralamanızdır. Donanım, veri merkezi, ağ ve sanallaştırma sağlayıcıda kalır, sunucuyu siz kullanırsınız.

Cloud sunucu ile bulut sunucu arasında fark var mı?

Yoktur, üç ad da aynı ürünü anlatır. Cloud server İngilizce ad, bulut sunucu Türkçe karşılık, cloud sunucu ise yarı Türkçe, yarı İngilizce yazımdır. Bazı sağlayıcı sayfalarında iki ad yan yana kullanılır.

Google Cloud sunucu ile cloud sunucu aynı şey mi?

Google Cloud bir sağlayıcı, cloud sunucu bir ürün türüdür. Google Cloud’da açtığınız sanal sunucu da bir cloud sunucudur. Farkı ücretlendirme modelinde, lokasyonda ve yönetim arayüzündedir.

Bulut sunucu ile VPS arasındaki fark nedir?

VPS tek bir fiziksel sunucunun bölünmüş parçasıdır ve o donanıma bağlıdır. Bulut sunucu ise bir sunucu kümesi üzerinde çalışır, donanım arızasında başka bir fiziksel sunucuda yeniden başlar. Kaynaklarını da panelden artırırsınız.

Bulut sunucu kiralama fiyatları ne kadar?

Güncel fiyatlar Bulut Sunucu sayfasındaki fiyat tablosundadır. Paket fiyatı CPU, RAM, disk, Public IP ve erişim kalemlerinin toplamıdır, pakette belirtilen aylık trafik fiyata dahildir. Önden ödersiniz, sunucunuz saatlik harcar.

Saatlik bulut sunucu var mı?

Evet. tten’de sunucunuz saatlik harcar: önce bir aylık ödeme yaparsınız, ücret size ayrılan kaynağa göre saat saat işler ve kalan sürenizi panelde görürsünüz. Kullanım bazlı platformlar ise sunucuyu açık kaldığı saat kadar ay sonunda ücretlendirir.

Ücretsiz cloud sunucu var mı?

tten’de kalıcı ücretsiz paket yoktur. Solo Bulut Starter paketini ücretsiz deneyebilirsiniz. Deneme başlarken kartınızdan 1 TL doğrulama çekimi yapılır ve otomatik olarak iade edilir.

Linux bulut sunucu kurabilir miyim?

Evet. tten’de Ubuntu, Debian, Rocky Linux, AlmaLinux ve SUSE hazır imaj olarak sunulur, root yetkisi sizdedir. Windows imajı listede yoktur.

Bulut sunucu KVKK uyumlu mu, verilerim nerede tutulur?

tten sunucuları İstanbul’da çalışır, sunucunuzdaki veriler Türkiye’de kalır. Verilerin Türkiye’de kalması KVKK uyumunuzu kolaylaştırır. Verinin işlenme biçimi ve uygulama güvenliği sizin sorumluluğunuzdadır.

Bulut sunucu güvenli mi?

Sağlayıcının ağ modeline bağlıdır. tten’de sunucunuz tten firewall arkasında, yalnızca SSH portu açık olarak kurulur. Dışarıya hangi portun açılacağına siz karar verirsiniz, kimlik doğrulama yöntemini siz seçersiniz.

Sonuç

Bulut sunucu, cloud sunucu ve cloud server aynı üründür: donanım satın almadan dakikalar içinde kurduğunuz, kaynaklarını panelden artırdığınız ve fiziksel sunucu arızasında başka bir sunucuda yeniden başlayan sanal sunucu. Tek uygulama ve küçük ekipler için doğru başlangıçtır, iş yükü büyüdüğünde Sanal Veri Merkezi’ne geçebilirsiniz.

tten’i ücretsiz deneyin. Deneme başlarken kartınızdan 1 TL doğrulama çekimi yapılır ve otomatik olarak iade edilir.

Ücretsiz deneyin

İlgili yazılar

• Sanal veri merkezi nedir?

• MCP nedir?

• AI ile bulut sunucu yönetimi

• Bulut Sunucu ürün sayfası